Pin It

ahtapot2k

Ahtapotlar

Bilimsel adı: Octopoda

Ahtapotlar yumuşakçalardan (mollusca) octopoda takımında sınıflandırılan yumuşak gövdeli, sekiz kollu ve denizlerin en zeki hayvanlarıdırlar. Kabul görmüş 300 civarında türü bulunan ahtapotlar kalamarlar, mürekkep balıkları ve nautiloidler ile birlikte kafadan bacaklılar (cephalopoda) sınıfında gruplandırılırlar.

Latincede ''okto'', ''sekiz'' anlamındadır. Yani Latince kökenli, İngilizce de ise ''octopus'' olan bu kelime sekiz ayaklı anlamındadır.

Ahtapotlar, 8 adet ve üzerlerinde vantuzlar bulunan güçlü kollara sahiptir. Dünya üzerinde 300’den fazla türde ahtapot türü vardır.

Ahtapotların 296 milyon yıl önce de yaşadıkları tespit edilmiştir. Dinazorların neslinin tükenmesinden çok daha eskiden yaşadıkları bilinmektedir. Kalamar ve mürekkep balıkları da kafadan bacaklı olmalarından dolayı bir ahtapot türü sayılmaktadırlar.

Ahtapotlar oldukça yumuşak bir gövde yapıya sahip oldukları için çok iyi şekilde şekil değiştirebilir ve kendi boyutundan çok daha küçük yerlere, gövdesini sıkıştırarak girebilir. İki gözü vardır, sert gaga şeklindeki ağzı ise kollarının ortasında yer alır.

Bazı ahtapot türlerinde erişkinlerinin genellikle 15 kg ağırlığında olduğu ve kollarının açıklığının yaklaşık 4 metre olduğu kabul görmektedir. Bugüne kadar bu türdeki bir ahtapot için kaydedilmiş en fazl ağırlık 71 kg olmuştur.

Ancak Kuzey Pasifik’te dev ahtapot yaşadığı bilinmektedir. Pasifik Okyanusu’nda 272 kg ağrılığında ve 9 metre kol açıklığında ahtapot kaydedilmiştir.

Bu dev ahtapotların yanında boyları 2 cm’yi geçmeyen kafadan bacaklı küçük ahtapot türleri de bulunmaktadır.

Ahtapotlar, düşmanlarından korunmak için oldukça etkili özelliklere sahip bir canlı türüdür. Saklanma ve kamuflaj yeteneklerinin gelişmesinin yanında, çok hızlı hareket edebilme ve korunabilmek için mürekkep fışkırtma özellikleri vardır.

Ahtapotlar saatte 40 km hıza ulaşabilirler. Bu hız, deniz canlıları kıyaslandığında, Barakuda balığının maksimum hızına neredeyse eşdeğer bir hızdır. Bu hıza yapıları gereği uzun süreli ulaşamazlar sadece tehlike anında püskürme hareketi sonucu hızlanabilirler.

Bulundukları ortamın rengine göre, karada yaşayan sürüngenlerden olan bukalemunlar gibi renk değiştirerek uyum sağlayabilirler. Bu sayede kamuflaj olarak, avcılarından korunabilirler.

Florida bölgesinde yalayan bir ahtapot türü, bir kaç saniye içinde yeşil, mavi, kırmızı ve beyaz rengine bürünebilmektedir.

mavi halkali ahtapot

Tüm ahtapotların içlerinde belirli bir oranda zehir bulunur. Ancak sadece mavi halkalara sahip olan ahtapotlar insanlar için ölümcül oranda zehir taşıyabilirler. Ülkemizde zehirli ahtapot bulunmaz, mavi halkalı zehirli türleri, Pasifik Okyanusu’nun doğusunda mevcuttur. Genellikle, zehir ahtapotun tükürüğünde bulunur. Bazı avlarını, tükürükleri ile felce uğrattıktan sonra yerler.

Ahtapot zehirinin, henüz bulunan bir pan zehiri yoktur. Saldırgan değillerdir, tahrik edildiklerinde ya da yanlışlıkla üzerlerine basıldıklarında ısırırlar.

Ahtapotlarının beyinlerinin büyüklüğü bazı omurgalı canlılardan bile beyin-vücut kütle oranı bakımından fazladır. Ahtapot ve mürekkep balığı yumuşçakcalar içinde en büyük beyin kütle oranına sahiplerdir.

Ahtapotun kollarında da nöronlar olduğu tespit edilmiştir. Bu sayede çok daha hızlı bir şekilde algılarını kullanabilir.

Ahtapotlar üzerinde yapılan deneylerde, zeka yetenekleri olduğu gözlemlenmiştir. Bazı deneylerde kısa ve uzun süreli bellek sahibi oldukları keşfedilmiştir. Bazı deneylerde öğrenme yeteneklerine de sahip oldukları görülmüştür.

Problem çözümüne sahip oldukları görülmüştür. Oyun olarak tanımlanabilen hareketlere sahip oldukları gözlemlenmiştir.

Ahtapotların yaşam süreleri çok uzun değildir. Bazı türleri sadece altı ay kadar yaşayabilirler. Ahtapotların yaşamları üremeleri ile ilgilidir. Ahtapotların üreme organları hormonların etkisi ile sindirim bezlerinin etkinliğini kaybetmesine neden olur. Bunun sonucunda ahtapotlar açlıktan ölürler.

Bununla birlikte Kuzey Pasifik Dev ahtapotu ise yaklaşık 5 yıl kadar yaşam süresine sahiptir. Ahtapotların Hareketi Genellikle uzun kolları ile sürünerek hareket ederler. Aceleleri olmadıklarında hızlı hareket etmezler. Kollarını uzatarak güç alarak, zeminde hareket ederler. Kollarındaki vantuzlar sayesinde, rahatça tutunabilirler. Tehlikelerden kaçmak için su püskürterek fırlayabilirler. Mantolarından dışarı püskürttükleri suyun zıt etki yaratması ile hızlıca fırlayabilirler.

mavikan ahtapot

Derin denizlerde hayatta kalabilmek için, kanlarında oksijen taşıyan solunum pigmenti olarak hemosiyanin bulunur. Hemosiyanin yapısında bakır içerir ve oksijenle birleştiğinde mavi renkte görünür. Bu sistem asitlik-bazlık değişimlerine karşı çok hassastır, eğer ortam asidik olursa ahtapotlar yeterince oksijen alamaz. Bu nedenle iklim değişikliğine bağlı olarak okyanusların yavaş yavaş asidik hale gelmesiyle burdaki canlılara ne olacağı hala tartışma konusu.

Ahtapotların hepsi hayatta kalabilmek için avlanmak zorundadırlar. Etobur canlılardır. Kayaların aralarında yaşamalarının sebebi saklanmaları ve yem bulabilmeleri içindir.

Deniz tabanında yaşayan ahtapotlar, deniz solucanlarını, deniz salyangozlarını ve kabuklular ile beslenirler. Pasifikte bulunan büyük ahtapotlar ise yengeç, midye, istiridye gibi canlıları rahatlıkla yerler.

Kollarında bulunan yaklaşık 1600 adet vantuz sayesinde, dokunduklarında tat ve koku alabilirler. Vantuzlar bu duyuları almalarını sağlayan kemoreseptörlerle doludur.

Zekaları sayesinde, midyelerin kabukları arasına taş sokarak, kapanmalarını engellerler ve içlerini yerler.
Ahtapotlar Karada Ne Kadar Yaşar?

Vücutları nemli olduğu için kara koşullarında uzun süre yaşayamazlar. Çok nadirde olsa büyük ahtapotların, kumsallarda bulunan yengeçleri avlamak için karaya çıktıkları görülmüştür.

Pin It