LEVREK(Dicentrarchus labrax, L. 1758)

Phylum Vertabratasea bass

Subphylum Pisces

Clasis Osteichthyes

Ordo Perciformes

Subordo Percoidei

Familya Serranidae

Genus Dicentrarchus Species labrax (Linneaus, 1758)

Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz’de yaşar. Ağırlığı, Marmara ve Karadeniz’de 15 kilogramı bulur. Ege ve Akdeniz’de ise 20 kilograma kadar ulaşanları vardır. Ancak en lezzetli levreğin ideal ağırlığı bir iki kilogramdır. Yunusların çok sevdiği bir balık olan levrek, bu yüzden açık denizlerden kaçıp sığ sahil sularında yaşamayı tercih eder. İlarya (kefal), sardalye, ispari, pisi, gelincik, dilbalığı, gümüşbalığı gibi balıklar en sevdiği avlardır.

Akdeniz’de yaşayan levrek sürülerinin önemli bir bölümü ilkbahar geldiğinde Marmara’ya, Marmara’dakiler de İstanbul Boğazı üzerinden Karadeniz’e göç eder. Bu sürüler sonbaharda ise tersine göç yaparlar. Eti çok lezzetlidir. Tavası, ızgarası ve fırını en çok kullanılan pişirme yöntemidir. Türk Mutfağı’ndaki birçok yemekte kullanılır.

Son derece kurnaz ve kıvrak bir balık olan levreğin avı, deneyim ve sabır ister. Dip sürütmesi, yemli ve yapay yemli uzun olta, levrek çaparisi ve bırakma oltasıyla avlanır.

Levrek balıkları, tüm Akdeniz'den, İngiltere'nin kuzey sahillerine ve Kanarya Adaları'na kadar yayılım gösterir. Denizlerin kumlu, çamurlu-sığ bölglerine yaklaşan, sıcaklığa ve tuzluluğa karşı gösterdiği toleransı ile nehir ağızlarında ve lagüner bölgelerde yaşayan bir orta su balığıdır. Havaların soğuması ile birlikte kışlamak için derin sulara göç ederler.

Levrekler 5-28 °C arası sularda yaşayıp 12-14 °C arasında yumurta bırakırlar. Doğal ortamda 1 kg'lık bir dişinin 293.000-358.000 adet yumurta bırakabildiği bildirilmişlerdir (Kennedy ve Fitzmaurice, 1972).

Tuzluluk değişimlerine karşı dayanıklı olup, ‰ 3 tuzluluktan ‰ 50 tuzluluğa kadar yayılım gösterir. ‰ 0 tuzluğa adapte olabilir. Levreklerin düşük tuzluluk şartlarına adaptasyonu üzerine birçok çalışma yapılmış olup, bunlar adaptasyon teknikleri, düşük tuzlulukta beslenmeleri ve gelişimleri üzerinedir (Loy ve ark., 1996, Dendrinos ve Thorpe, 1985, Johnson ve Katavic, 1984).

Levrek balıkları 1 yaşından sonra, 13-15. aylarda cinsel olgunluğa ulaşmaya başlarlar. Doğal şartlar altında levrekler hayatlarının ikinci yılında sperm salgılayabilirler. Ancak sperm kalitesi düşüktür. 3. yılda ise ergin bir birey gibi yüksek oranda sperm sağlayabilirler. Ovaryumlardaki farklılaşma, erkeklerde olduğu gibi 13-15 aylar arasında başlar ve nispeten daha uzun sürer (Brusle ve Roblin, 1984).

Dişiler doğal şartlar altında ancak 3. yılda yumurta bırakabilir. Büyüme hızı bir yaş grubu bireylerinde en fazla durumdadır. Cinsi olgunluk dönemlerinde ağırlık artışının dişilerde erkeklerden daha fazla olduğu saptanmıştır. Üçüncü yaştan sonra alınan besinler gonad gelişiminde kullanılır.

Akdeniz'de erkekler 2-3 yaş 25-30 cm boyda, dişiler 3-5 yaş, 30-40 cm boyda, Atlantik’te ise erkekler 4-7 yaş ve 32-37 cm boyda, dişiler ise 5-8 yaş ve 38-42 cm boyda cinsel olgunluğa ulaşırlar (Alpbaz, 1990). Levrek balıkları Akdeniz' de Ocak-Mart ayları arasında yumurta bırakırlar.